# Sirindhorn Thai Language Institute: Resources ## Posts - [คำศัพท์ไทย-อังกฤษ สำหรับติดต่อราชการและการประชุมระหว่างประเทศ](https://stichula.org/?p=3098): สำนักงาน ก.พ. ในฐานะองค์การกลางด้านการบริหารทรัพยากรบุคคลภาครัฐและได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบตามแผนงานการจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ในการเพิ่มขีดความสามารถของทรัพยากรบุคคลในระบบราชการจากการดำเนินการที่ผ่านมา แม้ว่าสำนักงาน ก.พ. ได้ดำเนินการจัดอบรมหลักสูตรความรู้เกี่ยวกับอาเซียนให้แก่ข้าราชการหลายครั้ง แต่ก็ยังไม่ครอบคลุมบุคลากรภาครัฐ ซึ่งมีจำนวนมากกว่า 2 ล้านคน สำนักงาน ก.พ. จึงเห็นควรพัฒนาชุดการเรียนรู้ “อาเซียนกูรู” เพื่อเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับอาเซียนและคำศัพท์ภาษาอังกฤษซึ่งเป็นภาษากลางในกลุ่มประเทศอาเซียนให้บุคลากรภาครัฐทั้งนี้ทางสำนักงาน ก.พ. จึงทำความร่วมมือกับสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ (นิด้า) จัดทำหนังสือเรื่อง “คำศัพท์ไทย-อังกฤษ สำหรับติดต่อราชการและการประชุมระหว่างประเทศ” เพื่อเสริมทักษะความรู้ภาษาอังกฤษให้แก่บุคลากรภาครัฐทุกระดับ หวังว่าท่านผู้อ่านคงได้รับความรู้และเพลิดเพลินไปกับหนังสือชุดนี้ - [Thai National Corpus (v.4)](https://stichula.org/?p=3084): TNC4 เป็น web application สำหรับค้นหาและวิเคราะห์ข้อมูลจากคลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติ (Thai National Corpus) ประกอบด้วย 3 ส่วนหลัก: อ่านเพิ่มเติม ค้นข้อมูล - [การวัดและประเมินด้านทักษะการคิดขั้นสูง 2567](https://stichula.org/?p=2984): สำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร ได้จัดทำเอกสารเผยแพร่เกี่ยวกับการวัดประเมินผล เรื่อง การจำแนกตัวชี้วัดตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 และมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ด้านทักษะการคิดขั้นสูงเล่มนี้ขึ้น ซึ่งผ่านการพิจารณาตัวชี้วัดเพื่อพัฒนาทักษะการคิดของนักเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานคร เพื่อให้สถานศึกษามีกรอบแนวทางในการวางแผนการจัดการเรียนการสอนเป็นไปในทิศทางเดียวกัน โดยนำตัวชี้วัดที่ผ่านการพิจารณากลั่นกรองคุณลักษณะด้านทักษะการคิดขั้นสูงไปใช้จัดการเรียนการสอนในชั้นเรียน ส่งเสริมให้นักเรียนมีทักษะการคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดสร้างสรรค์ และคิดอย่างมีวิจารณญาณ รวมถึงสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตได้อย่างเหมาะสม - [Thai Language Toolkit](https://stichula.org/?p=2979): TLTK is a Python package designed for Thai language processing, which includes functionalities such as syllable and word segmentation, discourse unit segmentation, POS tagging, named entity recognition, grapheme-to-phoneme conversion, IPA transcription, romanization, and more. To use TLTK, you will need to have Python 3.6 or a more recent version installed. The project is an open-source software developed at Chulalongkorn University. As of version 1.2.2, the package license has been changed to the New BSD License (BSD-3-Clause). (https://pypi.org/project/tltk/) ทดลองใช้บาง function ทางเว็บได้ที่ https://app.stichula.org/py/tltk/ - [งานประชุมวิชาการ “ปลุกพลังการอ่าน ปลูกอนาคตแห่งปัญญา”](https://stichula.org/?p=2967): วัน-เวลา: วันพฤหัสบดีที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2568 เวลา 08.15-17.00 น. สถานที่: ณ ห้องประชุม สุรวงศ์บอลรูม 1 (ชั้น 1) โรงแรม แบงค็อกแมริออท เดอะ สุรวงศ์ ตารางกิจกรรม 08.15-08.45 น. ลงทะเบียนเข้าร่วมประชุมวิชาการ 08.45-09.00 น. กล่าวเปิดงานรศ.ดร.วิโรจน์ อรุณมานะกุล (หัวหน้าโครงการ) 09.00-10.00 น. เสวนา: “การเรียนการสอนและการวัดผลการอ่านภาษาไทย : สถานภาพ ประเด็นปัญหา และแนวทางการแก้ปัญหา”* ดร.ดวงใจ บุญยะภาส (ผู้อำนวยการสถาบันภาษาไทย สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา)* ดร.ณัฐา เพชรธนู (รองผู้อำนวยการสำนักทดสอบทางการศึกษา สพฐ. กระทรวงศึกษาฯ)* ครูกิตติพิชญ์ แก้วหาญ (ครูสอนวิชาภาษาไทย อันดับ ค.ศ.1 โรงเรียนบ้านป่าไร่หลวงวิทยา)* ครูจิโรจ ชูเมือง (ครูกลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย วชิราวุธวิทยาลัย) 10.00-10.15 น. การอ่านภาษาไทย : พื้นฐานการทำงานร่วมกับ AIรศ.ดร.วิโรจน์ อรุณมานะกุล 10.15-10.30 น. พักรับประทานอาหารว่าง 10.30-12.00 น. ผลการดำเนินโครงการ: – แบบทดสอบสมรรถนะการอ่านภาษาไทย : การสร้างและการประเมินผลอาจารย์ณัฐพล พึงน้อย – พัฒนาการอ่านด้วยตนเอง : บทเรียนอิเล็กทรอนิกส์เสริมทักษะการอ่านอาจารย์ฉัตรียา ชูรัตน์, อาจารย์โศภิษฐา ไชยถาวร – ครูไทยทำได้ : เสริมความรู้และสร้างเครื่องมือเพื่อพัฒนาทักษะการอ่านผศ.ดร.มนสิการ เฮงสุวรรณ 12.00-13.30 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน 13.30-14.30 น. ผลการดำเนินโครงการ: คลังข้อมูลบทอ่านภาษาไทย – คลังบทอ่านภาษาไทย : ทรัพยากรเพื่อครูอาจารย์ ดร.ศุภวัจน์ แต่รุ่งเรือง, ผศ.ดร.สัณห์ธวัช […] - [โครงการภาษาไทยสัญจร 2560](https://stichula.org/?p=2938): ผลงานสารคดีสร้างสรรค์ ใน “โครงการภาษาไทยสัญจร 2560” ตอน “สารคดีสร้างสรรค์: ก่อร่างสร้างภาพ” สถาบันภาษาไทยสิรินธร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ: คุณวณัฐย์ พุฒนาค และ คุณธเนศ รัตนกุล (the MATTER), คุณชยนพ บุญประกอบ (GDH)ทีมงานโครงการ: นายกฤตกร สารกิจ, น.ส.ปาณิสรา เลาหล่าย, น.ส.พิมพ์ภัทร ชุมแก้วผู้รับผิดชอบโครงการ: อ.หัตถกาญจน์ อารีศิลปที่ปรึกษาโครงการ: อ.ดร.เทพี จรัสจรุงเกียรติ ผู้อำนวยการสถาบันภาษาไทยสิรินธร พระราชวังพญาไท HOUSE-KEEPERSจัดทำโดย “ทีมงาน : ทีมกรดไหลย้อน” …กษริน นัยพงศ์ประสิทธิ, นภนต์ จตุรภุชพรพงศ์, ปุญชรัสมิ์ อ่างแก้ว, อิงครัต วิชัยธนารักษ์ และลดา ภู่พัฒน์ นิสิตปริญญาตรีชั้นปีที่ 5 คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อาจารย์พี่เลี้ยง: อ.ธนภัทร์ ลิ้มหัสนัยกุล (แฟนพันธุ์แท้วัดไทย และ มัคคุเทศก์ประจำพระราชวังพญาไท) เคยได้ยินใครๆเขาว่า “คิดถึงอดีตอันหอมหวาน” ว่าแต่อดีตนั้นมีกลิ่นมีรสจริงหรือ100 กว่าปีมาแล้ว ที่พระราชวังพญาไทยังคงสภาพสวยสดงดงาม แม้จะมีการเปลี่ยนแปลงด้านการใช้งาน แต่ในฐานะพระราชวัง สถานที่ที่แห่งนี้ยังคงอบอวลไปด้วยกลิ่นอายของวันวาน เราอาจไม่เคยสังเกตว่าภายในพื้นที่ขนาดไม่เล็กไม่ใหญ่ รายล้อมด้วยหมู่โรงพยาบาล ยังมีพื้นที่แห่งอดีตซ่อนอยู่ ทางผ่านของเหล่านักเรียนแพทย์ ทหาร หมอ พยาบาล ที่บ้างก็แวะเวียนมาลิ้มรสหวานแห่งวันวานที่ร้านกาแฟนรสิงห์ ไม่เพียงแต่เป็นที่แวะเวียนเปลี่ยนผ่าน พระราชวังพญาไทแห่งนี้ยังเป็นสถานที่ที่มีผู้ผลัดเปลี่ยนเยี่ยมชมไม่ขาดสายเสน่ห์ทรงจำของสถานที่แห่งนี้จะคงอยู่ไม่ได้ หากขาดน้ำพักน้ำแรงของบุคคลซึ่งขับเคลื่อนชีวิตให้กับพระราชวัง บุคคลซึ่งคงรักษาส่งต่อความรุ่งเรืองแห่งอดีตกาลจากรุ่นสู่รุ่นผ่านการทำหน้าที่ของตัวเองอย่างสุดแรงใจติดตามได้ใน “พระราชวังพญาไท HOUSE-KEEPERS”ขอขอบคุณ…มูลนิธิอนุรักษ์พระราชวังพญาไท ขนมฝรั่งกุฎีจีน : มรดกแสนอร่อยจากโบราณ ???!!!จัดทำโดย “ทีมงาน Dogumen” …ชัยวิชิต พงษ์พากเพียร, ณัฐวุฒิ นาคง, ธิติ นาควงษ์, ประภาวี หงส์เชิดชัย และณัฐวัตร พงศ์พัชราพันธ์ นิสิตระดับปริญญาโท ชั้นปีที่ 1 คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อาจารย์พี่เลี้ยง: […] - [โครงการภาษาไทยสัญจร 2561](https://stichula.org/?p=2928): “โครงการภาษาไทยสัญจร 2561” ตอน “สารคดีสร้างสรรค์: #ก่อเรื่องสร้างภาพ” ปี 2 (ระยะเวลาดำเนินโครงการ มกราคม – กันยายน 2561)จัดโดย…สถาบันภาษาไทยสิรินธร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ทีมวิทยากรประจำโครงการ: อ.อรรถพล ปะมะโข (ม.รามคำแหง), อ.ญาณิน พงศ์สุวรรณ (ม.ศิลปากร), คุณณัฐพล วรนภา (ช่างภาพอิสระ), คุณแก้วขวัญ เรืองเดชา (Documania), คุณธเนศ รัตนกุล (นักถ่ายทำสารคดี), คุณทรงกลด ลิมปิพัฒน์ และ คุณอภิวัฒน์ ทองเภ้า (a day), คุณวณัฐย์ พุฒนาค (the MATTER), คุณชยนพ บุญประกอบ (GDH), คุณชนรดา นราวศินชัย (อดีตผู้สื่อข่าวภาคสนาม) และ อ.หัตถกาญจน์ อารีศิลป (จุฬาฯ)ทีมงานโครงการ: นายกฤตกร สารกิจ, น.ส.ปาณิสรา เลาหล่าย, นายนพดล บุญกันและนางสาววรัชญา เลี่ยวเทียนไชยผู้รับผิดชอบโครงการ: อ.หัตถกาญจน์ อารีศิลปที่ปรึกษาโครงการ: อ.ดร.เทพี จรัสจรุงเกียรติ.เผยแพร่เพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้นไม่อนุญาตให้ทำซ้ำหรือดัดแปลงก่อนได้รับอนุญาต หากจะพูดถึงชื่อของสัตว์เลื้อยคลานที่ถูกใช้เป็นคำด่าแล้ว หลายคนคงจะคิดถึง “ตัวเงินตัวทอง” หรือที่เราเรียกว่า “วรนุช” หรือจะเขียนว่า “วรนุส” แต่ถ้าจะให้ใช้ชื่อที่เป็นกันเองมากกว่านั้น ก็คงต้องเรียกว่า เหี้… ซึ่งเราไม่พูดคำนั้นในส่วนนี้ดีกว่า แต่ทุกคนรู้หรือไม่ว่ายังมีชื่อของสัตว์เลื้อยคลานอีกสปีชีส์หนึ่งที่ถูกนำมาใช้เป็นคำด่าในภาษาไทย นั่นก็คือ “Leiolepis belliana” ดูจากชื่อแล้ว หลายคนคงจะงงว่ามันเป็นคำด่าได้อย่างไร แต่ถ้าหากเรียกสิ่งมีชีวิตชนิดนี้ว่า “แย้” ทุกคนก็คงจะร้องว่า อ๋อออออออ… (อออ่างลากยาวไปถึงดาวอังคาร)ทางทีมงานจะพาไปพบกับแย้ สิ่งมีชีวิตที่มีความเท่และความคูลในแบบที่ว่าไม่มีสปีชีส์ใดบนโลกเลียนแบบได้ ท่านผู้ชมจะได้เห็นลักษณะ รูปร่าง รวมไปถึงการใช้ชีวิตของแย้อย่างใกล้ชิด ใกล้ถึงขนาดที่ว่า ผู้ชมจะรู้สึกได้ถึงการละเมิดความเป็นส่วนตัวของครอบครัวแย้และสัมผัสได้ถึงความรำคาญของแย้ต่อทีมงานว่าจะถ่ายใกล้อะไรขนาดนี้แม้จะมีชีวิตที่เท่และคูล แต่ก็ยังต้องเจอปัญหา แย้กำลังถูกรุกรานจากสิ่งรอบตัว ไม่ว่าจะเป็นสิ่งมีชีวิตในละแวกนั้น เช่น แมว งู นก รวมไปถึงมนุษย์ที่จ้องแต่จะจับแย้ไปทำเป็นลาบ รวมไปถึงสภาพอากาศในบางเดือนของประเทศไทยที่ถาโถมเข้ามาทำร้ายสิ่งมีชีวิตตัวเล็ก ๆ เช่นนี้จากการตามตื้อและละเมิดความเป็นส่วนตัวของแย้เป็นเวลา […] - [โครงการอบรมการเขียนสร้างสรรค์ ประจำปี 2561](https://stichula.org/?p=2920): รักแปดพันเก้า: พล็อตรักในชีวิตจริงและวรรณกรรมโครงการอบรมการเขียนสร้างสรรค์ ประจำปี 2561จัดโดย…สถาบันภาษาไทยสิรินธร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.วันศุกร์ที่ 9 กุมภาพันธ์ 2561 เวลา 9.30-12.30 น.ณ ห้อง 303 อาคารมหาจักรีสิรินธร คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.หัวข้อเสวนา: ตอนที่ 1 ตอนที่ 2 - [ลักษณนาม](https://stichula.org/?p=2917): ข้อมูลนี้นำมาจาก หนังสือลักษณนาม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พิมพ์ครั้งที่ ๖ เป็น หนังสือที่ประมวลลักษณนามของคำนามต่าง ๆ ซึ่งคณะกรรมการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับการใช้ภาษาไทย แห่งราชบัณฑิตยสถาน ได้พิจารณากำหนดขึ้น เพื่อต้องการให้ผู้ใช้ภาษาไทยทุกคนใช้ลักษณนามได้ถูกต้อง ที่มา http://legacy.orst.go.th/?page_id=641 - [การเขียนคำย่อ](https://stichula.org/?p=2915): นักวรรณศิลป์ของราชบัณฑิตยสถานได้รวบรวมคำย่อที่มีผู้สอบถามบ่อยมาเผยแพร่ดังรายการที่ปรากฏในหน้านี้และหน้าต่อ ๆ ไป  ท่านสามารถสอบถามเพิ่มเติมได้ที่ ๐ ๒๓๕๖ ๐๔๖๖-๗๐,    ส่งคำถามทางเว็บบอร์ด,  ส่งคำถามทางหัวข้อ “ติดต่อเรา”   หรือติดต่อทาง e-mail :   ripub@royin.mail.go.th - [หลักเกณฑ์การเว้นวรรค](https://stichula.org/?p=2912): หลักเกณฑ์การเว้นวรรค         ในการเขียนหรือพิมพ์หนังสือไทย การเว้นช่องว่างระหว่างคำ ข้อความหรือประโยคให้ถูกต้องเป็นสิ่งจำเป็นมาก เพราะจะทำให้ข้อเขียนนั้นมีความถูกต้อง แจ่มแจ้ง ชัดเจน และอ่านได้ตรงตามความต้องการของผู้เขียน         วรรค คือ คำ ข้อความ หรือประโยคช่วงหนึ่ง ๆ        การเว้นวรรค หมายถึง การเว้นช่องว่างระหว่างวรรค         การเว้นวรรคแบ่งออกเป็น         – การเว้นวรรคเล็ก มีระยะห่างระหว่างวรรคประมาณเท่ากับความกว้างของพยัญชนะ ก        – การเว้นวรรคใหญ่ มีระยะห่างระหว่างวรรคประมาณ ๒ เท่าของการเว้นวรรคเล็ก         ในการเขียนหรือพิมพ์หนังสือไทย มีหลักเกณฑ์ในการเว้นวรรค ดังนี้ ๑. กรณีที่ต้องเว้นวรรค         ๑.๑ การเว้นวรรคใหญ่                 เว้นวรรคใหญ่เมื่อจบข้อความแต่ละประโยค ตัวอย่าง                  (๑) นั่งให้เรียบร้อย อย่าไขว่ห้าง                 (๒) วิทยาการเป็นต้นธารให้บังเกิดความรู้และความสามารถในอันที่จะประกอบกิจตาม หน้าที่ได้ดี ความเจริญงอกงามทั้งทางจิตใจและทางวัตถุย่อมเป็นผลสืบเนื่องมาจากวิทยาการ บ้านเมืองจะเจริญหรือเสื่อมก็เนื่องด้วยวิทยาการ         ๑.๒ การเว้นวรรคเล็ก                 เว้นวรรคเล็ก ในกรณีต่อไปนี้                  ๑.๒.๑ ในประโยครวมให้เว้นวรรคเล็กระหว่างประโยคย่อยที่มีใจความสมบูรณ์และเชื่อม กับประโยคอื่น ๆ ที่ขึ้นต้นด้วยคำสันธาน “และ” “หรือ” “แต่” ฯลฯ ตัวอย่าง                  (๑) นายแดงอยู่ที่บ้านคุณพ่อของเขาที่ปากน้ำโพ แต่พี่ชายของเขาอยู่ที่บ้านซื้อใหม่ในกรุงเทพฯ                 (๒) การเขียนหนังสือโย้หน้าเย้หลังไม่เป็นระเบียบ หรือการขาดความระมัดระวังในเรื่องช่องไฟ อาจเป็นเครื่องหมายส่อนิสัยของผู้เขียนเองได้                 (๓) พุทธกับไสย แม้ต่างกันเป็นคนละด้าน แต่ก็ไม่เป็นสิ่งขัดแย้งกันในความเชื่อถือของคนชั้นสามัญทั่วไป แต่ถ้าเป็นประโยคสั้นให้เขียนติดกัน ตัวอย่าง                  (๑) ฉันและเธอไปโรงเรียน                 (๒) เขาอยากได้ดีแต่เขาก็ไม่ได้ดี                 (๓) น้ำขึ้นแต่ลมลง                  ๑.๒.๒ เว้นวรรคเล็กระหว่างชื่อกับนามสกุล ตัวอย่าง                  นายเสริม วินิจฉัยกุล                  ๑.๒.๓ เว้นวรรคเล็กหลังคำนำพระนามพระบรมวงศานุวงศ์ พระนาม และฐานันดรศักดิ์                  ตัวอย่าง                  (๑) สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ                 (๒) สมเด็จฯ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์                 (๓) สมเด็จฯ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงศ์                 ๑.๒.๔ เว้นวรรคเล็กระหว่างชื่อบริษัท ธนาคาร ฯลฯ กับคำ […] - [คลังความรู้ภาควิชาภาษาไทย](https://stichula.org/?p=2910): เว็บไซต์คลังความรู้ ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รวบรวมผลงานทั้งหมดของภาควิชา แบ่งเป็น 4 หมวดหมู่ใหญ่ๆ ได้แก่ผลงานวิชาการ/วิจัย สื่อสารงานวิจัย ผลงานนิสิต และวิทยานิพนธ์ - [อมราอธิบายภาษา](https://stichula.org/?p=361): รายการ A Linguistics Talk อมราอธิบายภาษา การอธิบายมโนทัศน์/ประเด็นทางภาษา โดยศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. 11 มกราคม 2565 – 31 พฤษภาคม 2565 หนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพฯ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์. - [พจนานุกรมภาษามือไทย](https://stichula.org/?p=359): พจนานุกรมภาษามือไทย ฉบับราชบัณฑิตยสภา - [โครงการภูมิศาสตร์ภาษาของประเทศไทย](https://stichula.org/?p=356): โครงการภูมิศาสตร์ภาษาของประเทศไทยบนระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (GIS-BASED LINGUISTIC GEOGRAPHY OF THAILAND PROJECT) ดำเนินงานภายใต้ โครงการพัฒนาแผนที่ภาษาไทยถิ่นด้วยระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ ซึ่งเป็นโครงการย่อยในโครงการของกลุ่มวิจัยภาษาและเทคโนโลยี คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนงบประมาณภายใต้แผนพัฒนาวิชาการ 100 ปีของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เริ่มดำเนินการในปีพ.ศ. 2552 และเสร็จสิ้นโครงการ ในปีพ.ศ. 2555 โครงการเน้นการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อประโยชน์ในการศึกษาวิจัยภาษาไทยถิ่น เน้นการบูรณาการความรู้ระหว่างศาสตร์ 2 แขนง อันได้แก่ ภาษาศาสตร์และภูมิศาสตร์ โดยมีเป้าหมายหลักในการพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดทำแผนที่ภาษาไทยถิ่นเชิงเลข (digital map) ของประเทศไทยโดยนำเทคโนโลยีระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์ (Geographical Information System – GIS) มาใช้ในการบันทึกข้อมูลและจัดทำฐานข้อมูลภูมิศาสตร์ภาษาถิ่น (geographical database of dialect data) ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลภาษาศาสตร์ และการนำเสนอผลด้วยแผนที่ ขอบข่ายการศึกษาวิจัย ในระยะแรกมุ่งเน้นการนำระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์มาพัฒนาแผนที่ภาษาไทยถิ่นจากข้อมูลคำศัพท์ และจะขยายผลไปสู่ข้อมูลทางด้านเสียง ในระยะต่อไป การดำเนินการเมื่อสิ้นสุดโครงการ ประกอบด้วยโครงการ/งานวิจัยย่อย ดังนี้ - [Thai Learner English Corpus](https://stichula.org/?p=353): เว็บไซต์ Thai Learner English Corpus เป็นแหล่งรวบรวมคลังข้อมูลบทความภาษาอังกฤษที่เขียนโดยผู้เรียนชาวไทยระดับมหาวิทยาลัย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการศึกษาวิเคราะห์ลักษณะการใช้ภาษาอังกฤษของผู้เรียนชาวไทย ทั้งในแง่ของพัฒนาการทางภาษาของผู้เรียน ความผิดพลาดทางภาษา (error analysis) และรูปแบบการใช้ภาษาในระดับต่างๆ เพื่อเป็นฐานข้อมูลสำหรับงานวิจัยด้านภาษาศาสตร์ประยุกต์ การสอนภาษาอังกฤษ และการพัฒนาสื่อการเรียนการสอน คลังข้อมูลนี้แบ่งออกเป็นสามกลุ่มใหญ่ ได้แก่ - [English-Thai Parallel Concordance](https://stichula.org/?p=351): เว็บไซต์ English-Thai Parallel Concordance นี้เป็นแหล่งทรัพยากรที่จัดทำขึ้นเพื่อสนับสนุนการเรียนรู้และวิจัยด้านการแปล โดยมุ่งเน้นให้บริการนิสิตนักศึกษาและผู้สนใจศึกษารูปแบบการแปลจากภาษาอังกฤษเป็นภาษาไทยเป็นหลัก ฐานข้อมูลของเว็บไซต์ประกอบด้วยคู่ประโยคต้นฉบับภาษาอังกฤษและประโยคแปลภาษาไทยที่รวบรวมไว้อย่างเป็นระบบ โดยข้อมูลหลักส่วนหนึ่งได้จากงานแปลสารนิพนธ์ของนิสิตระดับมหาบัณฑิต สาขาการแปล คณะอักษรศาสตร์ ซึ่งสะท้อนรูปแบบการแปลในเชิงวิชาการและการฝึกปฏิบัติจริง ข้อมูลบางส่วนที่ปรากฏในระบบมาจากการรวบรวมงานแปลจากวรรณกรรม เช่น “แฮร์รี่ พอตเตอร์” และ “พ่อมดมหัศจรรย์แห่งออซ” ซึ่งนิสิตใช้ประกอบการศึกษาเพื่อวิเคราะห์แนวทางการแปลวรรณกรรม ขณะเดียวกันก็มีคลังข้อมูลเฉพาะที่เน้นการศึกษาแง่มุมทางภาษาศาสตร์ของการแปล เช่น การแปลประโยคแบบ passive และการแปลคำเน้นความหมาย (intensifiers) เช่น “so”, “very”, “really” ซึ่งเป็นกรณีศึกษาที่มีความเฉพาะเจาะจงและเป็นประโยชน์ในการวิเคราะห์เชิงลึก นอกจากนี้ยังมีการนำเข้าข้อมูลจากชุด English-Thai MT Dataset ที่เผยแพร่ภายใต้สิทธิสาธารณะ (CC BY-SA 4.0) โดยเลือกเฉพาะส่วนที่แปลโดยมนุษย์ เช่น ข้อมูลจาก Taskmaster-1, NUS SMS, Microsoft Research Paraphrase, และ Mozilla Common Voice ซึ่งทำให้ฐานข้อมูลรวมมีจำนวนคู่ประโยคทั้งสิ้นหลายแสนคู่ และครอบคลุมลักษณะภาษาในหลากหลายโดเมน ทั้งภาษาพูด ภาษาทางการ และภาษาวรรณกรรม - [Thai Concordance](https://stichula.org/?p=348): เว็บไซต์ Thai Concordance คือเครื่องมือสืบค้นตัวอย่างการใช้ภาษาไทยจริงจากคลังข้อมูลภาษาไทยหลากหลายประเภท ซึ่งจัดทำขึ้นเพื่อการศึกษาและวิจัยด้านภาษาไทยโดยเฉพาะ ผู้ใช้สามารถค้นหาคำหรือวลี และเรียกดูบริบทแวดล้อมที่คำหรือวลีนั้นปรากฏอยู่ในตัวบทจริง เช่น หากสนใจคำว่า “ปฏิรูป” ก็สามารถดูได้ว่าคำนี้มักปรากฏในบริบทใด ถูกใช้คู่กับคำใด และมีความหมายหรือหน้าที่เชิงไวยากรณ์แบบใดในการสื่อสารจริง ซึ่งช่วยให้เข้าใจการใช้ภาษาที่เกิดขึ้นในสังคมไทยได้อย่างเป็นระบบและอิงหลักฐาน ผู้ใช้สามารถกำหนดบริบทซ้ายขวาของคำค้นได้อย่างยืดหยุ่นถึง 1,000 ตัวอักษร รวมทั้งตั้งเงื่อนไขพิเศษ เช่น ไม่ให้ดึงคำที่มีคำเฉพาะต่อท้ายหรืออยู่ข้างหน้า เพื่อให้ได้ตัวอย่างที่สอดคล้องกับจุดประสงค์การศึกษา นอกจากนี้ยังรองรับการค้นทั้งแบบตามตัวอักษรล้วน และแบบอิงกฎอักขรวิธี เช่น ค้นคำว่า “ลิ” แบบไม่ให้รวมคำว่า “เลิก” หรือ “ลิ้น” ซึ่งแม้จะมีตัวอักษรเดียวกันแต่โครงสร้างแตกต่างกัน คลังข้อมูลที่รองรับมีตั้งแต่ข้อมูลจากหนังสือพิมพ์รายวัน เช่น ไทยรัฐ กรุงเทพธุรกิจ บทความทั่วไป นิตยสารสารคดี ไปจนถึงคลังข้อมูลเฉพาะทาง เช่น ข้อมูลภาษาไทยถิ่น ภาษาไทยเก่า กฎหมาย บทความวิชาการ และสุนทรพจน์ของนายกรัฐมนตรี นอกจากนี้ยังมีข้อมูลบทสนทนาและเรื่องสั้นนิยาย ซึ่งครอบคลุมลักษณะภาษาไทยหลากหลายประเภทและช่วงเวลา จึงเหมาะอย่างยิ่งสำหรับนักวิจัยภาษา ครูผู้สอนภาษาไทย นิสิตนักศึกษา ตลอดจนผู้สนใจวิเคราะห์การใช้ภาษาตามหลักฐานจริง - [ภาษาไทยใช้สนุก](https://stichula.org/?p=333): ละคร “ภาษาไทย ใช้สนุก” โดยสถาบันภาษาไทยสิรินธร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เคยเผยแพร่ผ่านทางวิทยุจุฬาฯ FM 101.5 เมื่อ พ.ศ. 2555 ตอน 1 น้ำก้อนใหญ่ : 21 เมษายน 2555 ตอน 2 สารพัดบัตร : 22 เมษายน 2555 ตอน 3 ใช้ไม้ยมกให้ถูกต้อง : 28 เมษายน 2555 ตอน 4 ปลาอะไรเอ่ย กินได้ : 29 เมษายน 2555 ตอน 5 น้ำผึ้งหยดเดียว : 5 พฤษภาคม 2555 ตอน 6 “ปิ้ง” กับ “ย่าง” : 6 พฤษภาคม 2555 ตอน 7 กริยา กับ กิริยา : 12 พฤษภาคม 2555 ตอน 8 ขอเรียนสาย : 19 พฤษภาคม 2555 ตอน 9 ศัพท์ออนไลน์ : 20 พฤษภาคม 2555 ตอน 10 ใครสูงกว่า : 26 พฤษภาคม 2555 ตอน 11 กฎ กติกา : 27 พฤษภาคม 2555 ตอน 12 ภาพพจน์ กับ ภาพลักษณ์ : […] - [หนังสือส่งเสริมประสิทธิภาพการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย](https://stichula.org/?p=323): หนังสือส่งเสริมประสิทธิภาพการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทยระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เป็นหนังสือที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานจัดทำขึ้น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนการสอนของครูผู้สอน ในการจัดกระบวนการเรียนรู้ สร้างความเข้าใจเนื้อหาให้ง่ายและรวดเร็วขึ้นแก่ผู้เรียน โดยนำ Infographic มาออกแบบเนื้อหาตามความเหมาะสมทั้ง ๕ สาระการเรียนรู้ ได้แก่ การอ่าน การเขียน การฟัง การดู และการพูด หลักการใช้ภาษาไทย วรรณคดี และวรรณกรรมอย่างมีประสิทธิภาพ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.). (2562). หนังสือส่งเสริมประสิทธิภาพการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย, 2 กันยายน 2562. https://oer.learn.in.th/search_detail/result/150871 - [ชื่อเรียกสีภาษาไทย](https://stichula.org/?p=318): ชื่อเรื่อง : Thaitone 2.0 ชื่อเรียกสีภาษาไทย และภาษาอังกฤษ พร้อมค่าสี CMYK และรหัสสี ผู้สร้างสรรค์/ผู้แต่ง/เจ้าของผลงาน : ไพโรจน์ พิทยเมธี ไพโรจน์ พิทยเมธี, Thaitone. (2560). Thaitone 2.0 ชื่อเรียกสีภาษาไทย และภาษาอังกฤษ พร้อมค่าสี CMYK และรหัสสี, 15 ตุลาคม 2560. https://oer.learn.in.th/search_detail/result/72650 - [สุภาษิตคำโคลง](https://stichula.org/?p=312): ชื่อเรื่อง : หนังสือชุดความรู้ภาษาไทย สุภาษิตคำโคลง ผู้สร้างสรรค์/ผู้แต่ง/เจ้าของผลงาน : กรมวิชาการ ผู้แต่งร่วม :   กระทรวงศึกษาธิการ กรมวิชาการ, กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หนังสือชุดความรู้ภาษาไทย สุภาษิตคำโคลง, 25 กันยายน 2560. https://oer.learn.in.th/search_detail/result/71086 - [TH Sarabun Chula](https://stichula.org/?p=296): TH Sarabun Chula เป็นแบบอักษรที่พัฒนาขึ้นโดยคุณ ศุภกฤต เฉลิมลาภ ตามคำขอของภาควิชาภาษาศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ภายใต้โครงการ “EngApp” โดยลักษณะเด่นของ TH Sarabun Chula คือการที่สามารถรองรับอักขระสัทศาสตร์สากล (IPA) ได้ ซึ่งช่วยอำนวยความสะดวกให้นักศึกษาและนักวิจัยสามารถจัดพิมพ์ข้อความและอักขระ IPA ได้ นิสิตสามารถดาวน์โหลดแบบอักษร TH Sarabun Chula ได้ที่ ลิงก์นี้ ขั้นตอนการติดตั้งแบบอักษร TH Sarabun Chula มีดังนี้ Source : https://www.arts.chula.ac.th/ling/resources.html - [การอ่านจับใจความ](https://stichula.org/?p=294): การอ่านจับใจความ ทักษะการอ่านเป็นหนึ่งทักษะที่จำเป็นต้องใช้ในชีวิตประจำวันอยู่ตลอดเวลา เราต่างต้องพบเจอบทอ่านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น บทอ่านขนาดสั้น ๆ ในชีวิตประจำวัน ไปจนถึงบทอ่านขนาดยาวทั้งที่เป็นบทอ่านให้ความรู้ หรือบทอ่านบันเทิงคดี แต่ไม่ว่าจะเป็นบทอ่านประเภทใดก็ตาม ผู้อ่านล้วนแต่ต้องใช้ทักษะการอ่านจับใจความทั้งสิ้น สำหรับการอ่านจับใจความมีความจำเป็นต่อการใช้ชีวิตและการเรียนรู้โดยเฉพาะการเรียนรู้ด้วยตนเอง เป็นการอ่านที่ผู้อ่านจะต้องค้นหาเนื้อหาสาระของเรื่องที่อ่านเพื่อให้ทราบถึงสาระสำคัญหรือความคิดหลักที่ผู้เขียนต้องการจะสื่อสารทั้งในแต่ละย่อหน้าหรือตลอดทั้งเรื่อง เนื้อหาในรายวิชานี้จึงมุ่งเน้นให้ผู้เรียนเข้าใจวิธีการอ่านจับใจความเพื่อให้สามารถนำไปใช้ในการอ่านจับใจความบทอ่านประเภทต่าง ๆ อันจะเป็นประโยชน์และเป็นพื้นฐานสำคัญในการเรียนรู้ต่อไป - [การเขียนรายงานสรุปข้อมูล](https://stichula.org/?p=287): การเขียนรายงานสรุปข้อมูล รายวิชา การเขียนรายงานสรุปข้อมูล เป็นการเขียนเพื่อมุ่งเน้นให้ผู้เรียนสามารถนำเสนอข้อมูลที่อยู่ในลักษณะของแผนภูมิหรือตารางออกมาเป็นรายงานสรุปข้อมูล ผู้เรียนจะได้เรียนรู้ความหมายและโครงสร้างของการเขียนรายงานสรุปข้อมูล รวมถึงจะได้ฝึกฝนทักษะการวิเคราะห์ข้อมูลและนำมาเขียนเรียบเรียงด้วยภาษาที่ถูกต้องชัดเจน  - [การเขียนแสดงความคิดเห็น](https://stichula.org/?p=285): การเขียนแสดงความคิดเห็น รายวิชา การเขียนแสดงความคิดเห็น สำหรับการเขียนแสดงความคิดเห็นไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการให้ข้อมูลหรือข้อเท็จจริงแก่ผู้อ่านเท่านั้น แต่เป็นการแสดงความคิดเห็นหรือเสนอมุมมองของผู้เขียนเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งหรือประเด็นใดประเด็นหนึ่ง เพื่อให้ผู้อ่านเกิดความคิด ความเชื่อ และคล้อยตามความคิดเห็นของผู้เขียน หากสามารถเขียนแสดงความคิดเห็นได้อย่างถูกต้อง สมเหตุสมผล และน่าเชื่อถือก็จะทำให้การสื่อสารสัมฤทธิ์ผลในที่สุด โดยผู้สอนจะนำเสนอความรู้เกี่ยวกับความหมายของการเขียนแสดงความคิดเห็น  ความแตกต่างระหว่างการเขียนแสดงความคิดเห็นกับการเขียนประเภทอื่น  ขั้นตอนในการเขียนแสดงความคิดเห็น และตัวอย่างการเขียนบทแสดงความคิดเห็น  - [การทดสอบสมรรถภาพการใช้ภาษาไทยสำหรับผู้พูดภาษาไทยเป็นภาษาต่างประเทศ](https://stichula.org/?p=283): การทดสอบสมรรถภาพการใช้ภาษาไทยสำหรับผู้พูดภาษาไทยเป็นภาษาต่างประเทศ รายวิชา การทดสอบสมรรถภาพการใช้ภาษาไทยสำหรับผู้พูดภาษาไทยเป็นภาษาต่างประเทศ เนื้อหาจะกล่าวถึง การทดสอบสมรรถภาพการใช้ภาษาไทยสำหรับผู้พูดภาษาไทยเป็นภาษาต่างประเทศ (CU-TFL) ซึ่งเป็นแบบทดสอบที่พัฒนามาจากผลการวิจัยเพื่อสร้างและพัฒนาแบบทดสอบ รวมทั้งระบบจัดการทดสอบมาตั้งแต่ พ.ศ. 2550 และได้เริ่มดำเนินการจัดทดสอบอย่างเต็มรูปแบบใน พ.ศ. 2555 จนถึงปัจจุบัน เพื่อให้ผู้สนใจเข้ารับการทดสอบได้มีความเข้าใจเกี่ยวกับแบบทดสอบนี้มากยิ่งขึ้น สถาบันภาษาไทยสิรินธร จึงต้องการให้ความรู้เกี่ยวกับการทดสอบทางภาษา ประเภทการประเมินผล/วัดผล ความสามารถ และระบบการทดสอบทางภาษาของสถาบันการทดสอบต่าง ๆ ในต่างประเทศ รวมถึงแนะนำการทดสอบสมรรถภาพการใช้ภาษาไทยสำหรับผู้พูดภาษาไทยเป็นภาษาต่างประเทศ (CU-TFL) ของสถาบันภาษาไทยสิรินธรให้กับชาวต่างประเทศที่มีความสนใจจะวัดผลการใช้ภาษาไทยของตนในทักษะ 4 ด้าน คือ การฟัง การอ่าน การเขียน และการพูด เพื่อนำผลการทดสอบใช้ในการเรียนต่อสมัครงาน หรือเพื่อให้ทราบระดับสมรรถภาพการใช้ภาษาไทยของตนเอง  - [พจนานุกรมศัพท์ปฐพีศาสตร์](https://stichula.org/?p=257): พจนานุกรมศัพท์ปฐพีศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสภา พิมพ์ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๖๒ https://www.orst.go.th/royin/iwfm_view.asp?i=0040001104006001%2F63D%24U2920031&k=pdf - [ภาษิต สํานวนไทย ๔ ภาค](https://stichula.org/?p=252): ภาษิต สํานวนไทย ๔ ภาค ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. พิมพ์ครั้งที่ ๑ พุทธศักราช ๒๕๕๕ https://www.orst.go.th/royin/iwfm_view.asp?i=0040001104006001%2F63GAK1353075&k=pdf - [พจนานุกรมศัพท์การหล่อโลหะ](https://stichula.org/?p=243): พจนานุกรมศัพท์การหล่อโลหะฉบับราชบัณฑิตยสภา พิมพ์ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๖๗ https://www.orst.go.th/royin/iwfm_view.asp?i=0040001104006001%2F67DQN2445005&k=|EMB| - [พจนานุกรมศัพท์วิทยาศาสตร์ประสาทสัมผัส](https://stichula.org/?p=240) - [สำนวนไทย](https://stichula.org/?p=234): สำนวนไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถานพิมพ์ครั้งที่ ๒ พ.ศ. ๒๕๕๕ https://www.orst.go.th/royin/iwfm_view.asp?i=0040001104006001%2F63GAK2456003&k=pdf - [พจนานุกรมศัพท์ยานยนต์](https://stichula.org/?p=227): พจนานุกรมศัพท์ยานยนต์เพื่อประชาชน ฉบับราชบัณฑิตยสภา พิมพ์ครั้งที่ ๑ พ.ศ. ๒๕๖๘ https://www.orst.go.th/royin/iwfm_view.asp?i=0040001104006001%2F68IEI0704003&k=pdf - [พจนานุกรมศัพท์นิเทศศาสตร์](https://stichula.org/?p=223) - [พจนานุกรมศัพท์ศึกษาศาสตร์](https://stichula.org/?p=219) - [รู้และเข้าใจ AI: มุมมองนักภาษา](https://stichula.org/?p=217): หนังสือ “รู้และเข้าใจ AI: มุมมองนักภาษา” เล่มนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อแนะนำให้ผู้อ่านรู้จักเทคโนโลยี generative AI ว่าคืออะไร มีความสามารถช่วยทำงานอะไรในทางภาษาได้บ้าง ทั้งงานที่เกี่ยวข้องกับการเรียนการสอน การวิจัย ตลอดจนการ วิเคราะห์งานทางภาษาศาสตร์ว่าทำอะไรได้มากน้อยเพียงใด หลังจากเห็นศักยภาพและเข้าใจว่า AI ทำอะไรได้บ้างแล้ว จึงอธิบายว่าความสามารถของ AI โดยเฉพาะความสามารถทางภาษานั้นว่ามาได้อย่างไร - [การประมวลผลภาษาไทย](https://stichula.org/?p=215): หนังสือเล่มนี้จะให้ความสำคัญกับการเข้าใจลักษณะภาษาไทยที่มีผลต่อการออกแบบและพัฒนาระบบการประมวลผลต่าง ๆ แม้ว่าหนังสือนี้ไม่ได้เน้นการใช้โครงข่ายประสาทแบบต่าง ๆ ในการประมวลผลซึ่งเป็นแนวทางที่นิยมใช้ในปัจจุบัน แต่ผู้เขียนเชื่อว่าความเข้าใจในปัญหาการประมวลผลภาษาไทยยังเป็นความรู้พื้นฐานที่จำเป็น เพราะไม่ว่าจะเลือกใช้โมเดลแบบไหนประมวลผลภาษา ปัญหาที่ต้องการแก้ไขยังเป็นปัญหาเดิม แนวทางการทำงานแบบดั้งเดิมแม้ว่าจะมีประสิทธิภาพไม่ดีเท่าโมเดลที่ใช้โครงข่ายประสาท แต่จะช่วยให้ผู้อ่านเห็นและเข้าใจปัญหาในงานประมวลผลต่าง ๆ ได้ชัดเจนกว่า ในขณะที่การใช้แบบจำลองโครงข่ายประสาททำการประมวลผลภาษาจะได้ผลลัพธ์ที่ดีกว่าเมื่อมีปริมาณข้อมูลมากพอ แต่สิ่งที่ขาดไปคือความเข้าใจในกระบวนการภายในของภาษาซึ่งเป็นสิ่งที่นักภาษาศาสตร์สนใจศึกษามาโดยตลอด เปรียบเหมือนการเล่นหมากรุกหรือหมากล้อมกับคอมพิวเตอร์ แม้ว่าคอมพิวเตอร์จะเล่นได้เก่งกว่าเสมอ แต่มนุษย์ก็ยังคงเล่นเกมเหล่านี้อยู่เพราะความสนใจในเกมมากกว่าการเอาชนะ นักภาษาศาสตร์เองก็สนใจอยากเข้าใจและหาคำอธิบายกระบวนการทางภาษาที่เกิดขึ้นมากกว่าที่จะสนใจแต่เพียงผลสัมฤทธิ์ว่าคอมพิวเตอร์ทำงานได้ดีมาเพียงใด - [ทฤษฎีภาษาศาสตร์](https://stichula.org/?p=213): หนังสือเล่มนี้พัฒนาขึ้นมาเพื่อใช้ประกอบการสอนในรายวิชาทฤษฎีภาษาศาสตร์ (Linguistic Theories) มาตั้งแต่ปีพ.ศ. ๒๕๔๙ วิชานี้เป็นรายวิชาบังคับในหลักสูตรมหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิตสาขาวิชาภาษาศาสตร์ ณ เวลานั้น ผู้เขียนได้ปรับแก้ไขและเพิ่มเติมเนื้อหาต่อเนื่องมาทุกปีการศึกษา ผู้อ่านควรมีความรู้พื้นฐานทางภาษาศาสตร์ทั้งในเรื่องสัทวิทยา วากยสัมพันธ์ และอรรถศาสตร์มาบ้าง หนังสือเล่มนี้ไม่ได้เน้นที่การกล่าวถึงทฤษฎีภาษาศาสตร์ทฤษฎีใดโดยเฉพาะ แต่ต้องการนำเสนอประวัติความเป็นมาและพัฒนาการของแนวคิดทางภาษาศาสตร์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจแนวคิดต่าง ๆ ที่เคยมีและมีอยู่ในทางภาษาศาสตร์เพื่อให้เข้าใจความเป็นมา เงื่อนไข และบริบทความสนใจทางภาษาศาสตร์ในช่วงเวลาต่าง ๆ ว่าเป็นอย่างไร เหตุใดแนวคิดแบบต่าง ๆ จึงเกิดขึ้นมาได้ ผู้เขียนจะกล่าวถึงพัฒนาการและทฤษฎีที่สำคัญและเป็นที่รู้จักกันดี ทั้งนี้เพื่อให้ผู้อ่านเห็นภาพรวมของภาษาศาสตร์และพัฒนาการของภาษาศาสตร์ว่าเป็นมาอย่างไร - [STI เลขานุการ](https://stichula.org/?p=211): Custom GPT ที่สร้างมาเพื่อช่วยงานเขียนบันทึกข้อความและจดหมายราชการ - [ศาสตร์แห่งภาษา](https://stichula.org/?p=169): ฉบับที่ 1  มกราคม 2523  บทความแปล ฉบับที่ 2  มิถุนายน 2525  ภาษาศาสตร์หลากรส ฉบับที่ 3  มิถุนายน 2546  ภาษาย่อย ฉบับที่ 4  กันยายน 2527  ภาษาศาสตร์เปรียบเทียบเชิงประวัติ ฉบับที่ 5  สิงหาคม 2528  Languages and Dialects ฉบับที่ 6  มิถุนายน 2529  ทัศนาภาษา ฉบับที่ 7  กันยายน 2538  ในโอกาสเกษียณอายุศาสตราจารย์ดร.วิจินต์ ภาณุพงศ์ ฉบับที่ 8 ฉบับที่ 9  สิงหาคม 2540  รวมภาคนิพนธ์ - [Thai National Corpus](https://stichula.org/?p=108): สืบค้นคลังข้อมูล TNC4 (https://app.stichula.org/py/tnc4/) TNC 3 (https://app.stichula.org/php/tnc3/) ข้อมูล TNC4 สำหรับใช้กับโปรแกรม AntConc วิธี set up AntConc ให้ใช้ข้อมูลภาษาไทย (read) ความสำคัญของคลังข้อมูล คลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติ  (TNC)  คือข้อมูลภาษาไทยมาตรฐานจำนวนมากที่ถูกเก็บรวบรวมลงในคอมพิวเตอร์อย่างเป็นระบบ ตามหลักเกณฑ์การคัดเลือกข้อมูลที่ชัดเจน  เพื่อให้ได้ข้อมูลที่จะสามารถใช้เป็นตัวแทนของการใช้ภาษาไทยปัจจุบันในลักษณะต่างๆ และมีการกำกับข้อมูล (markup) ในลักษณะต่างๆตามมาตรฐานสากลเพื่อให้สามารถสืบค้นทางคอมพิวเตอร์ได้โดยสะดวก   คลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาตินี้ เมื่อใช้ร่วมกับโปรแกรมสืบค้นข้อมูลภาษาไทยที่จะจัดทำขึ้นจะเป็นทรัพยากรที่สำคัญในการศึกษาภาษาไทย  ทำให้ผู้ที่อยู่ในแวดวงการศึกษาภาษาไทยสามารถเข้าถึงและศึกษาภาษาไทยได้อย่างลึกซึ้ง   และเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการจัดทำพจนานุกรมภาษาไทย  เพราะทำให้สามารถปรับปรุงเปลี่ยนแปลงนิยามคำให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของภาษาได้โดยง่าย  นอกจากนี้  ยังเป็นแหล่งอ้างอิงสำหรับนักเรียนและอาจารย์ผู้สอนภาษาไทยทั้งในและต่างประเทศ ปริมาณข้อมูลในคลัง คลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติมีเป้าหมายในการรวบรวมข้อมูลจำนวน 80 ล้านคำ เพื่อเฉลิมฉลองวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 80 พรรษาในปี พ.ศ. 2550 และเนื่องในวันภาษาไทยแห่งชาติ 29 กรกฎาคม 2550 แต่เนื่องจากอุปสรรคและความยากในการขออนุญาติใช้ข้อมูลจากเจ้าของลิขสิทธิ์ ตลอดจนการตามหาต้นฉบับ จัดทำตัวบทและกำกับข้อมูล ทำให้ข้อมูลที่เก็บได้จริงมีประมาณ 33 ล้านคำ โครงสร้างและการคัดเลือกข้อมูล คลังข้อมูลภาษาไทยแห่งชาติได้รับการออกแบบเพื่อครอบคลุมภาษาไทยในลักษณะต่างๆให้ได้มากที่สุดเพื่อเป็นตัวแทน (representative) ของภาษาไทยมาตรฐานในปัจจุบัน และเพื่อให้สะดวกต่อการศึกษาเปรียบเทียบกับภาษาอื่น จึงวางโครงสร้างล้อไปกับคลังข้อมูลภาษาที่เป็นที่รู้จักและใช้กันแพร่หลายคือ British National Corpus แต่ก็มีการปรับรายละเอียดให้เหมาะสมกับลักษณะเฉพาะของงานเขียนภาษาไทย ดังนั้น ข้อมูลภาษาทั้งหมดในคลังข้อมูลมาจากภาษาเขียน ซึ่งประกอบด้วยข้อมูลภาษาเขียนที่มีเนื้อหา (domain) เป็นแนวสาระ (informative) ร้อยละ 75 และแนวจินตนาการหรืองานประพันธ์ (imaginative) ร้อยละ 25 ที่มาของตัวอย่างภาษานั้นมากจากงานเขียนที่หลากหลายโดยใช้เกณฑ์คัดเลือกจากมุมมองหลายมิติร่วมกันได้แก่ เกณฑ์สื่อ เกณฑ์เวลา และเกณฑ์ย่อยอื่นๆอีกเช่น  ขนาดของงานเขียนและขอบเขต (จุดเริ่มและจุดสุดท้าย)  หัวข้อของงานเขียน   อายุ เพศ และภูมิลำเนาของผู้แต่ง  อายุและเพศของกลุ่มเป้าหมาย  เป็นต้น  และยังมีการแยกประเภทย่อยของงานเขียนตามลักษณะรูปแบบการเขียน  เช่น  งานเขียนวิชาการประเภทต่างๆ  งานเขียนกึ่งวิชาการเรื่องต่างๆ  งานเขียนอัตชีวประวัติ  รายงานข่าวต่างๆ  บทความวารสารทั่วไป ข่าวซุบซิบบันเทิง  จดหมาย  เรียงความ  นิยาย  งานเขียนศาสนาปรัชญา  เอกสารทางการ  เป็นต้น […] - [Thai Textbook Corpus](https://stichula.org/?p=100): คลังข้อมูลในงานวิทยานิพนธ์ “พัฒนาการของคำศัพท์ที่มีความถี่ในการปรากฏสูงในหนังสือเรียนวิชาภาษาไทย: การศึกษาตามแนวทางภาษาศาสตร์คลังข้อมูล” (ธารทอง แจ่มไพบูลย์, 2559)    - [แชตบอตคำไทยมักเขียนผิด](https://stichula.org/?p=89): เว็บแอปพลิเคชันแชตบอตนี้เป็นเครื่องมือที่รวบรวมคำที่มักเขียนผิดในภาษาไทยจากเว็บไซต์ต่าง ๆ เพียงผู้ใช้งานพิมพ์คำที่ต้องการตรวจสอบแชตบอตจะตอบว่าคำที่ผู้ใช้กรอกเป็นคำที่เขียนถูกต้องหรือไม่ แชตบอตนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการเทคโนโลยีภาษาของ นางสาวเกวสิน วงศ์วิวัฒน์ชัย นิสิตชั้นปีที่ 4 ปีการศึกษา 2565 อ.ที่ปรึกษา รศ.ดร.วิโรจน์ อรุณมานะกุล หลักสูตรเทคโนโลยีภาษาและสารสนเทศ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ดูแลและเผยแพร่โดยสถาบันภาษาไทยสิรินธร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย - [พจนานุกรมประวัติคำไทย ฉบับ ๑๐๐ คำ](https://stichula.org/?p=86): ผู้เขียน : นววรรณ พันธุเมธา พิมพ์ครั้งที่ ๑ : มกราคม ๒๕๖๕ จัดพิมพ์โดย : สถาบันภาษาไทยสิรินธร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หนังสือเล่มนี้ได้รับงบประมาณสนับสนุนจากโครงการ “ทรัพยากรคำไทยออนไลน์ ‘รู้รอบเรื่องคำไทย’ ระยะเตรียมการ” ในการศึกษาประวัติคำในภาษาไทย ทางผู้จัดทำได้รวบรวมคำที่คนไทยใช้กันทั่วไปในปัจจุบันจำนวน ๑๐๐ คำ และพบว่าคำบางคำในสมัยก่อนมีเสียง หรือความหมาย หรือหน้าที่ต่างกับปัจจุบัน บางคำปัจจุบันดูเหมือนไม่มีความหมาย ไม่ใช้ลำพัง ต้องใช้ประกอบคำอื่น แต่ในสมัยก่อนเคยใช้ลำพังได้และสามารถสันนิษฐานความหมายของคำได้ ซึ่งเนื้อหาในหนังสือได้รวบรวมคำที่น่าสนใจเหล่านี้มาศึกษาให้ละเอียดมากขึ้น โดยศึกษาที่มาของคำ และรวบรวมตัวอย่างการใช้คำในสมัยต่าง ๆ โดยจัดเรียงคำ ๑๐๐ คำเหล่านี้ตามแบบพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ - [ณ ขณะอ่าน](https://stichula.org/?p=83): สถาบันภาษาไทยสิรินธร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ขอเรียนเชิญนักเรียน นิสิต นักศึกษา  บุคลากรทางการศึกษา ตลอดจนผู้อ่านทั่วไปที่สนใจพัฒนาทักษะ “การอ่าน”  ดาวน์โหลดหนังสือเรื่อง ณ ขณะอ่าน: บทเรียนฝึกทักษะ “การอ่าน” สำหรับนักเรียน นิสิต นักศึกษา ทางแอปพลิเคชันอ่านหนังสือออนไลน์ CU-eBook Store , TK Read และ Meb  อ่านได้ฟรี (ไม่มีค่าใช้จ่าย) ช่องทางการเข้าถึงหนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (e-book): *การจัดทำหนังสือเล่มนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้สู่สาธารณะเพื่อประโยชน์ทางวิชาการเท่านั้น ไม่มีการจัดจำหน่ายและไม่มีการนำไปใช้เพื่อแสวงหาผลกำไรในรูปแบบใด ๆ ทั้งสิ้น* - [อักขรวิธีไทย](https://stichula.org/?p=78): หนังสือเล่มนี้ปรับปรุงแก้ไขจากรายงานการวิจัยที่เขียนขึ้นระหว่างที่ผู้เขียนลาไปปฏิบัติงานเพื่อเพิ่มพูนความรู้ทางวิชาการในปีพ.ศ.2548  เพื่อทำวิจัยเรื่อง“ระบบการถอดอักษรระหว่างภาษาไทยและภาษาอังกฤษ: แนวทางและการพัฒนา” ซึ่งเป็นโครงการวิจัยที่ได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยและสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ในระหว่างเดือนกรกฎาคม 2546 – มิถุนายน 2548  งานวิจัยที่ทำนั้นเน้นศึกษาและพัฒนาโปรแกรมถอดอักษรไทยเป็นโรมันและโปรแกรมทับศัพท์ภาษาอังกฤษเป็นไทย งานวิจัยนี้เริ่มต้นจากความต้องการใช้งานจริง โดยผู้วิจัยคิดว่าปัญหาของการถอดอักษรที่แตกต่างกันแม้ว่าทางราชบัณฑิตยสถานจะได้วางหลักเกณฑ์การถอดอักษรเอาไว้แล้ว มีสาเหตุจากการที่คนทั่วไปมักละเลยไม่ใช้หลักเกณฑ์ที่วางไว้และเลือกถอดอักษรเองตามสะดวก แต่หากสามารถพัฒนาโปรแกรมดังกล่าวได้ ก็จะได้เครื่องมืออำนวยความสะดวกในการถอดอักษรระหว่างภาษาไทยและอังกฤษได้ ซึ่งจะช่วยให้การถอดอักษรระหว่างภาษาไทยและอังกฤษเป็นไปตามมาตรฐานมากขึ้น โดยผลที่ได้จากโครงการในส่วนของโปรแกรมถอดอักษรไทยเป็นโรมันนั้นสามารถทำงานได้ถูกต้องตามเกณฑ์ของราชบัณฑิตยสถาน และได้เผยแพร่แก่สาธารณะให้ดาว์นโหลดโปรแกรมดังกล่าวไปใช้งานได้ฟรีที่ http://www.arts.chula.ac.th/~ling/tts/  ส่วนโปรแกรมทับศัพท์ภาษาอังกฤษนั้นได้ผลไม่ดีพอเท่าที่ต้องการ ในการทำวิจัยดังกล่าว ผู้วิจัยจำเป็นต้องรวบรวมองค์ความรู้พื้นฐานเรื่องอักขรวิธีของภาษาไทยเพื่อนำมาสอนให้คอมพิวเตอร์เข้าใจอักขรวิธีภาษาไทย  การสอนให้คอมพิวเตอร์สามารถแยกแยะว่าข้อความภาษาไทยที่ให้นั้นถูกต้องตามหลักอักขรวิธีหรือไม่และควรจะอ่านอย่างไรนั้น จำเป็นต้องอาศัยองค์ความรู้ที่เป็นระบบมีขั้นตอนชัดเจนซึ่งผู้วิจัยได้สรุปจากการศึกษาค้นคว้าเอกสารและตำราไวยากรณ์ไทยต่างๆที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งต้องแก้ปัญหาคำต่างๆที่ไม่ได้อ่านออกเสียงตรงตามรูป สิ่งที่ผู้เขียนได้ระหว่างการทำวิจัยดังกล่าว คือ ได้เห็นความเป็นระบบของอักขรวิธีภาษาไทยซึ่งเป็นสิ่งที่บรรพชนได้วางหลักและให้คำอธิบายไว้อย่างเป็นระบบ ตรงกันข้ามกับระบบอักขรวิธีภาษาอังกฤษที่ผ่านการเปลี่ยนแปลงมามากจนทำให้รูปตัวเขียนและคำอ่านไม่สัมพันธ์กันชัดเจนเท่าภาษาไทย  หนังสือเล่มนี้เขียนขึ้นเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ดังกล่าว  โดยผู้เขียนหวังว่าการนำเสนอความรู้เกี่ยวกับอักขรวิธีภาษาไทยอย่างเป็นระบบชัดเจนจะทำให้ผู้อ่านทั่วไปสนใจและเข้าใจหลักภาษาไทยโดยเฉพาะเรื่องอักขรวิธีมากขึ้นและเห็นว่าไม่ใช่ความรู้โบราณที่น่าเบื่อแต่อย่างไร แต่กลับเต็มไปด้วยรายละเอียดอันซับซ้อนและมีความน่าสนใจไม่น้อยไปกว่าความรู้ในศาสตร์อื่นๆ              นอกจากเรื่องอักขรวิธีไทย  ความรู้เรื่องการถอดอักษรระหว่างภาษาไทยและภาษาอังกฤษก็เป็นเรื่องที่น่าสนใจที่จะช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจเรื่องหลักอักขรวิธีไทยได้ดีมากขึ้น  การถอดอักษรระหว่างภาษาเป็นกระบวนการที่ใช้สำหรับแปลงคำจากระบบภาษาหนึ่งมาสู่อีกระบบหนึ่ง โดยจะเป็นการแปลงคำจากภาษาต่างประเทศเข้ามาในระบบภาษานั้น เช่น  แปลงจากคำภาษาอังกฤษโดยเขียนใหม่ด้วยตัวอักษรไทย (Edward -> เอดเวิร์ด) หรือแปลงจากคำไทยเป็นภาษาอังกฤษโดยใช้ตัวอักษรโรมัน (สมชาย -> Somchai)  การถอดอักษรระหว่างภาษาจึงต้องอาศัยทั้งความรู้เรื่องตัวอักษรและระบบเสียงของทั้งสองภาษา  ความแตกต่างของระบบภาษาไทยและภาษาอังกฤษจึงทำให้การถอดอักษรระหว่างภาษาทั้งสองเป็นเรื่องซับซ้อน  เป็นที่ถกเถียงและมีระบบที่ใช้กันหลากหลาย  ซึ่งดูเหมือนเป็นสิ่งที่คนทั่วไปยังไม่เข้าใจมากนัก  ผู้เขียนจึงพยายามรวบรวมระบบการถอดอักษรแบบต่างๆ  รวมทั้งนำเสนอข้อถกเถียงที่ผ่านมาเกี่ยวกับความคิดเห็นที่แตกต่างในเรื่องแนวทางการถอดอักษรตลอดจนถึงข้อวิตกกังวลเรื่องผลกระทบของระบบการถอดอักษรที่อาจเกิดขึ้นกับระบบอักขรวิธีไทยในอนาคต ซึ่งเป็นประเด็นที่น่าสนใจยิ่ง เพราะแม้ว่าการเปลี่ยนแปลงของภาษาจะเป็นเรื่องธรรมชาติ แต่เราก็สามารถคาดการณ์และวางแผนป้องกันไม่ให้อักขรวิธีไทยเบี่ยงเบนจากระบบที่เป็นอยู่ได้ การเปลี่ยนวิธีการสะกดอย่างเช่น การไม่เขียนไม้ไต่คู้ร่วมกับรูปวรรณยุกต์ในปัจจุบันส่งผลให้เกิดความกำกวมของการอ่านสระสั้นยาว การทับศัพท์ภาษาอังกฤษที่ทำให้อ่านออกเสียงไม่ตรงตามรูปเขียนก็เช่นกัน ในระยะยาวแล้วย่อมส่งผลกระทบต่อหลักอักขรวิธีไทยอย่างมาก ผู้เขียนหวังว่าประเด็นต่างๆที่รวบรวมมาเสนอในที่นี้ คณาจารย์และผู้รู้ภาษาไทยทั้งหลายจะได้ร่วมกันคิดและวางแผนนโยบายภาษาอย่างรัดกุมเพื่อประโยชน์ของชนรุ่นหลัง             หนังสือเล่มนี้ประกอบด้วยเนื้อหาสามส่วน  ส่วนแรกเป็นการนำเสนอความรู้พื้นฐานทางด้านอักขรวิธีภาษาไทย  ส่วนนี้กล่าวถึงระบบตัวเขียนในภาษาไทย  โดยเริ่มจากจำนวนตัวอักษรที่ใช้ในภาษาไทย  ซึ่งประกอบด้วยตัวอักษรพยัญชนะ  ตัวอักษรสระ ตัวอักษรวรรณยุกต์  และตัวอักษรพิเศษอื่นๆ  การวางตำแหน่งของตัวอักษรต่างๆ  การประสมอักษรในภาษาไทย  คำเป็นและคำตาย  ความสัมพันธ์ระหว่างอักษรสามหมู่และการผันวรรณยุกต์ในภาษาไทย  การใช้อักษรนำอักษรตาม  การใช้ตัวอักษรควบกล้ำ   ความสัมพันธ์ระหว่างรูปพยัญชนะ/สระกับเสียงพยัญชนะ/สระ   หลักในการออกเสียงอักษรนำอักษรตาม  และอักษรควบกล้ำ  โดยจะประมวลความเหมือนและความต่างที่มีการกล่าวถึงในเรื่องเหล่านี้เท่าที่พบในตำราไวยากรณ์ต่างๆ พร้อมทั้งเปรียบเทียบตัวอักษรนำ  อักษรตาม  และการควบกล้ำที่พบจริงจากข้อมูลตัวเขียนในพจนานุกรมไทย   ซึ่งกฎการประสมอักษรเหล่านี้สามารถนำไปประยุกต์ให้คอมพิวเตอร์อ่านคำไทยได้   จากนั้นจะนำเสนอคำที่เป็นปัญหาที่อ่านออกเสียงไม่ตรงตามรูป  ไม่เป็นไปตามกฎการออกเสียงอักษรนำอักษรตาม  เพราะคำเหล่านี้จะเป็นปัญหาสำหรับการประมวลผลภาษาตามกฎ              ส่วนที่สองกล่าวถึงการถอดอักษรจากไทยเป็นอังกฤษ โดยจะกล่าวถึงการถอดอักษรไทยเป็นโรมันตามเกณฑ์ของราชบัณฑิตยสถาน  และการถอดอักษรไทยแบบอื่นๆ เช่น ระบบการถอดอักษรไทยของศาสตราจารย์  ยอร์ช เซเดส์  ระบบการถอดอักษรไทยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ระบบการถอดอักษไทยที่ใช้ในห้องสมุดต่างประเทศ รวมไปถึงระบบการถอดอักษรไทยอื่นๆ ตามที่พบใช้จริง เช่น  […] - [ภาษาทัศนา](https://stichula.org/?p=73): หนังสือภาษาทัศนา เขียนขึ้นเพื่อใช้เป็นตำราประกอบ ในการสอนวิชาภาษาทัศนา (Introduction to Language) วิชานี้เป็นวิชาพื้นฐานของนิสิตคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งมีจุดมุ่งหมายที่จะสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติ หน้าที่ และบทบาทของภาษา พร้อมทั้งให้ความรู้เกี่ยวกับลักษณะต่าง ๆ ที่สำคัญของภาษา ตลอดจนเสนอการมองภาษาในแง่มุมต่าง ๆ ทั้งในแง่ภาษาศาสตร์ ปรัชญา สุนทรียศาสตร์ วัฒนธรรม สังคม วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ความรู้ความเข้าใจและมุมมองต่าง ๆ เกี่ยวกับภาษาเป็นเรื่องจำเป็นของผู้ที่ศึกษา สาขาอักษรศาสตร์ หรือมนุษยศาสตร์ ในขณะเดียวกันก็เป็นเรื่องที่ผู้อ่านทั่วไป หรือ นักศึกษาในสาขาวิชาอื่น ๆ ที่สนใจเกี่ยวกับภาษาควรรู้ด้วย จึงมีการจัดพิมพ์หลายครั้ง คณะผู้เขียนหวังว่าตำราเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ในระดับพื้นฐานแก่ผู้อ่านที่มีความสนใจเกี่ยวกับภาษา และจะก่อให้เกิดแนวคิดมุมมองใหม่ ๆ เกี่ยวกับภาษา อันจะนำไปสู่การศึกษาอย่างลึกซึ้งต่อไป ปราณี กุลละวณิชย์ม.ร.ว. กัลยา ติตติฑัษย์สุดาพร ลักษณ์เบี้ยบาวินอมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์ พิมพ์ครั้งที่ 4 (2540) - [ทฤษฎีไวยากรณ์](https://stichula.org/?p=67): หนังสือ ทฤษฎีไวยากรณ์ เป็นหนังสือที่ใช้เป็นตำราในการเรียนการสอนวิชาที่เกี่ยวกับระบบไวยากรณ์ และวากยสัมพันธ์ในหลายหลักสูตร ทั้งทางด้านภาษาศาสตร์ และภาษาหนึ่งภาษาใดโดยเฉพาะ เนื้อหาของหนังสือครอบคลุมแนวความคิด ทฤษฎี และมโนทัศน์พื้นฐานที่สำคัญในระดับพื้นฐาน การจัดพิมพ์หนังสือเล่มนี้เป็นครั้งที่สามก็เนื่องจากจำนวนที่พิมพ์ครั้งที่สองเมื่อ ปี พ.ศ. 2546 ได้จำหน่ายหมดแล้ว และหนังสือยังเป็นที่ต้องการในหมู่อาจารย์และนักศึกษาอยู่ ผู้เขียนจึงเห็นสมควรจัดพิมพ์ครั้งที่สามขึ้น โดยยังคงเนื้อหาของหนังสือไว้อย่างเดิม ในการพิมพ์ครั้งนี้ มีการจัดหน้าใหม่ แก้ไข และเพิ่มเติมอย่างหลายแห่ง ขอขอบคุณ คุณวิริสรา จันทร์รัฐ ผู้ช่วยจัดรูปเล่ม คุณพิมพ์นท์ สุวรรณเครือ ผู้ออกแบบปก และผู้อ่านทุกท่านที่ใช้ตำราเล่มนี้ โดยเฉพาะผู้ที่ส่งความคิดเห็นที่เห็นว่าต้องปรับปรุงให้ผู้เขียนทราบ อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์ยุพาพรรณ หุ่นกอลองสรัญญา เศตะมาลัย ตุลาคม 2554 (พิมพ์ครั้งที่สาม) - [ภาษาศาสตร์คลังข้อมูล](https://stichula.org/?p=41): หนังสือภาษาศาสตร์คลังข้อมูลตีพิมพ์ครั้งแรกในปีพ.ศ.2545  ได้ใช้ประกอบการสอนในวิชาที่เกี่ยวข้อง เช่น ภาษาศาสตร์คลังข้อมูล ทรัพยากรการแปล   หลังจากที่หนังสือจำหน่ายหมดไปเมื่อ 2-3 ปีก่อน ผู้เขียนไม่ได้พิมพ์ใหม่ทันทีด้วยเห็นว่า  ในระยะเวลาที่ผ่านมาได้มีประเด็นการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับคลังข้อมูลภาษาเพิ่มเติมมากขึ้น   อีกทั้งผู้เขียนตั้งใจจะเพิ่มในส่วนของการอธิบายและแสดงให้เห็นถึงการใช้โปรแกรมเครื่องมือต่างๆ ที่เกี่ยวข้องโดยละเอียดมากขึ้น  จึงเป็นที่มาของฉบับปรับปรุงใหม่ที่ได้เพิ่มจำนวนหน้าจากเดิม 250 หน้าเป็นกว่า 380 หน้า             ด้วยเหตุนี้  หนังสือฉบับนี้จึงเปลี่ยนชื่อเรื่องใหม่เป็น ภาษาศาสตร์คลังข้อมูล: หลักการและการใช้  เพราะตั้งใจจะนำเสนอทั้งสองแนวทางคือเรื่องของหลักการและเรื่องวิธีการใช้   แนวทางแรกเป็นเรื่องหลักการความคิดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับคลังข้อมูลภาษาและการใช้ประโยชน์จากคลังข้อมูลซึ่งเป็นเนื้อหาหลักของฉบับที่พิมพ์ครั้งแรก   โดยบทที่กล่าวถึงเรื่องประโยชน์ของการใช้คลังข้อมูลภาษาเดิมที่เป็นเรื่องการเรียนการสอนภาษา การวิจัยภาษา การแปล และการประมวลผลภาษา  ได้ถูกแยกออกมาเป็นแต่ละบทในฉบับนี้ให้ชัดเจนขึ้น  และได้เพิ่มประโยชน์ในการทำพจนานุกรม   ตลอดจนกล่าวถึงคลังข้อมูลภาษาผู้เรียนและการใช้ประโยชน์จากคลังข้อมูลภาษาผู้เรียนเพิ่มขึ้นมาอีกหนึ่งบท บทนี้เป็นผลที่ได้มาจากส่วนหนึ่งของงานวิจัยที่ผู้เขียนทำโครงการวิจัยเรื่องคลังข้อมูลภาษาผู้เรียนภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัยของสภาวิจัยแห่งชาติในระหว่างปี 2551-2553   ส่วนบทที่ว่าด้วยการกำกับข้อมูลภาษา ได้ปรับให้เน้นที่มาตรฐาน XML เป็นหลักมากขึ้นแทนที่จะนำเสนอเฉพาะ SGML อย่างเดียว   และในบทสุดท้าย ได้ยกประเด็นที่ถกเถียงกันเรื่องของการใช้ประโยชน์จากเว็บว่าจะมาแทนที่คลังข้อมูลภาษาได้หรือไม่ และมีความเหมือนหรือความต่างกันอย่างไรระหว่างข้อมูลภาษาบนเว็บกับข้อมูลภาษาในคลังข้อมูล ส่วนแนวทางที่สองที่เน้นเรื่องการใช้  ได้ปรับปรุงบทที่ว่าด้วยโปรแกรมคอนคอร์แด๊นซ์โดยแสดงให้เห็นถึงขั้นตอนและตัวอย่างการใช้โปรแกรมไปด้วย  และได้เพิ่มบทที่อธิบายเรื่องการนำข้อมูลภาษาเข้าในคอมพิวเตอร์เพื่อให้ผู้อ่านมีความเข้าใจที่ชัดเจนขึ้นว่า เมื่อนำข้อมูลภาษาเข้าไปในคอมพิวเตอร์แล้วข้อมูลภาษาจะถูกจัดเก็บอย่างไร เกี่ยวข้องกับเรื่องรหัสอักขระต่างๆ อย่างไร  จะนำข้อมูลเข้าได้ด้วยวิธีใดบ้าง และจะแปลงไฟล์ข้อมูลต่างๆที่มีอยู่ได้อย่างไรหากต้องการสร้างคัลงข้อมูลภาษามาใช้เอง  ตลอดจนได้แนะนำโปรแกรมที่ช่วยในการดาวน์โหลดข้อมูลจำนวนมากจากเว็บเพื่อความสะดวกในการรวบรวมข้อมูลภาษามาใช้ในงานวิจัย             เดิมทีผู้เขียนตั้งใจจะรอปรับแก้ไขหนังสือเล่มนี้ต่อไปอีกระยะด้วยเห็นว่ายังมีเนื้อหาใหม่ๆ ทางภาษาศาสตร์คลังข้อมูลเกิดขึ้นอยู่เรื่อยๆ  แต่เนื่องจากหนังสือขาดตลาดมาเป็นเวลาพอสมควร  จึงคิดว่าควรจะนำเสนอเท่าที่รวบรวมได้ใหม่นี้เสียก่อน   หากมีเรื่องอื่นๆ ที่น่าสนใจพอก็อาจเขียนเป็นบทความหรือเป็นหนังสือต่างหากอีกเล่ม  ท้ายที่สุดนี้  ผู้เขียนขอขอบคุณโครงการในแผนพัฒนาวิชาการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  (โครงการ จุฬาฯ 100 ปี) ที่ได้ให้ทุนสนันสนุนการจัดทำต้นฉบับหนังสือเล่มนี้  และโครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ ฝ่ายวิจัยคณะอักษรศาสตร์ที่ได้จัดพิมพ์และเผยแพร่หนังสือเล่มนี้ วิโรจน์ อรุณมานะกุล 21 มิถุนายน 2553 (พิมพ์ครั้งที่ 2) - [ภาษาศาสตร์สังคม](https://stichula.org/?p=31): ตำราเรื่อง ภาษาศาสตร์สังคม เล่มนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้อ่านมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับสังคม และเข้าใจแนวคิดพื้นฐานกับหลักการสำคัญในวิชาภาษาศาสตร์สังคม ซึ่งเป็นวิชาที่ได้สอนในมหาวิทยาลัยหลายแห่ง วิชานี้นอกจากจะทำให้ผู้เรียนเข้าใจธรรมชาติที่แท้จริงของภาษา เช่น มีความเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา แล้วก็ยังสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อให้สามารถสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพในแนวทางต่าง ๆ อีกด้วย เนื่องด้วยภาษาศาสตร์สังคมเป็นแนวทางวิชาที่ขอบเขตและเนื้อหาสาระกว้างมาก อีกทั้งแนวคิดและวิธีการก็มีหลากหลายมากกว่าที่จะบรรจุไว้ได้หมดในตำราเล่มนี้ ดังนั้นตำราเล่มนี้จึงเน้นเฉพาะเนื้อหาที่จำเป็น ซึ่งเป็นเพียงแนวคิดเบื้องต้นเท่านั้น มิได้ครอบคลุมทุกเรื่องหรือทุกหัวข้อในภาษาศาสตร์สังคม นอกจากนี้ เนื่องจากมีผู้สนใจภาษาศาสตร์สังคมมาก จึงมีงานวิจัยและตำราใหม่ ๆ เกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก ดังนั้นเพื่อตามให้ทันพัฒนาการของวิชานี้ ผู้เรียนจึงควรศึกษาตำราเล่มอื่น ๆ ที่ออกมาใหม่ด้วย จึงจะทำให้สามารถติดตามทฤษฎีและแนวคิดที่แตกต่างและทันสมัยได้ ตำราเล่มนี้มิได้แสดงเทคนิคหรือขั้นตอนการวิจัย และไม่ได้แสดงการใช้สถิติ เพราะจุดมุ่งหมายสำคัญคือเพื่อให้เข้าใจแนวคิดหรือหลักการ ผู้เรียนวิชาภาษาศาสตร์สังคมสามารถศึกษาวิธีการและขั้นตอนการวิจัยด้านนี้ได้จากรายงานการวิจัยและวิทยานิพนธ์ ซึ่งมีเป็นจำนวนมากและหลากหลายหัวข้อ ข้าพเจ้าขอขอบคุณคณาจารย์ภาษาศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และลูกศิษย์ทุกคนที่เรียนวิชาภาษาศาสตร์สังคม และที่ทำวิทยาบทส่วนหนึ่งกับข้าพเจ้า พวกเขาเหล่านั้นทำให้ข้าพเจ้าได้เรียนรู้หลายสิ่งหลายอย่างเพิ่มขึ้นอย่างมาก อมรา ประสิทธิ์รัฐสินธุ์ (พิมพ์ครั้งที่ห้า) 2556 ## Pages - [Learning](https://stichula.org/?page_id=136): เกร็ดความรู้ภาษาไทย หลักสูตรการอ่าน โครงการเพื่อครูภาษาไทยในโรงเรียนพระปริยัติธรรม ๒๕๖๓ ตอนที่ 1 : อ่านเป็นต้องเห็นความ ตอนที่ 2 : อ่านเป็นต้องรู้ว่ากำลังอ่านบทอ่านประเภทใด ตอนที่ 3 : อ่านเป็นต้องบอกได้ว่าผู้เขียนตั้งใจส่งสารอะไร ตอนที่ 4 : สังเกตกลวิธีทางภาษา หาจุดประสงค์ของผู้เขียน ตอนที่ 5 : อ่านอย่างวิเคราะห์ (1) ข้อเท็จจริงกับข้อคิดเห็น ตอนที่ 6 : อ่านอย่างวิเคราะห์ (2) ประสบการณ์กับความจริง-เท็จ ตอนที่ 7 : อ่านอย่างวิเคราะห์ (3) แยกแยะได้ว่าข้อเท็จจริงมีถูก-ผิด ตอนที่ 8 : อ่านอย่างตีความ (1) ตีความด้วยความรู้ในตัวภาษา ตอนที่ 9 : อ่านอย่างตีความ (2) ตีความด้วยความรู้นอกตัวภาษา ตอนที่ 10 : อ่านอย่างตีความ (3) เจตนาในบทอ่าน หลักสูตรการเขียน โครงการเพื่อครูภาษาไทยในโรงเรียนพระปริยัติธรรม ๒๕๖๓ ตอนที่ 1 : ทำไมต้องเขียน ตอนที่ 2 : การเขียนประกอบด้วยอะไรบ้าง ตอนที่ 3 : วัตถุประสงค์กับรูปแบบของการเขียน ตอนที่ 4 : การกำหนดความคิดหลัก และการขยายความคิด ตอนที่ 5 : การเรียบเรียงและลำดับความคิด ตอนที่ 6 : การเชื่อมโยงความคิด ตอนที่ 7 : เขียนอย่างไรให้สั้น-กระชับ (1) ตอนที่ 8 : เขียนอย่างไรให้สั้น-กระชับ (2) ตอนที่ 9 : เขียนบันทึกข้อความ ตอนที่ […] - [Books](https://stichula.org/?page_id=20) - [Dictionary](https://stichula.org/?page_id=9) - [TLCB E-Book & E-Activity List](https://stichula.org/?page_id=2750): The purpose of these Interactive Units is to be an “Audio visual companion” to the “printed” textbook, providing audio and video clips to the textbook content on demand. What you see on the screen of these units are the images of the pages of the printed version. The mistakes, typos and inconsistencies from the printed book remain. The following units are accessible to the general public. Web access – recommended browsers: Chrome (for Windows & Mac); Safari 7 and later (Mac) Mobile Devices – iOS  (iPhone, iPad) and Android (phone/tablet) only. Book 1 E-Book E-Activities E-workbook Book 2 E-Book - [xTLCB E-Book & E-Activity Access](https://stichula.org/?page_id=2743): The purpose of these Interactive Units is to be an “Audio visual companion” to the “printed” textbook, providing audio and video clips to the textbook content on demand. What you see on the screen of these units are the images of the pages of the printed version. The mistakes, typos and inconsistencies from the printed book remain. Book 1 E-Activities Resources Book 2 Web access – recommended browsers: Chrome (for Windows & Mac); Safari 7 and later (Mac) Mobile Devices – iOS  (iPhone, iPad) and Android (phone/tablet) only. - [Multimedia Flashcards List](https://stichula.org/?page_id=2706): As a learning aid for learners to review & practice vocabulary and phrase/sentence patterns, we have developed multimedia flashcards using ANKI, a free smart multimedia flashcards program ANKI is an intelligent multimedia flashcard program. There are two simple concepts behind Anki: ANKI is available in many platforms. Download ANKI (free) at: http://ankisrs.net/ The following flashcards are available for download to the general public. - [xTLCB Multimedia Flashcards Access2](https://stichula.org/?page_id=2701): As a learning aid for learners to review & practice vocabulary and phrase/sentence patterns, we have developed multimedia flashcards using ANKI, a free smart multimedia flashcards programANKI is an intelligent multimedia flashcard program. There are two simple concepts behind Anki: Active recall testing – actively stimulate memory during the learning process by answering questions about the materials being learned. Spaced repetition – a learning technique that incorporates increasing intervals of time between subsequent review of previously learned vocabulary in order to exploit the psychological spacing effect. ANKI is available in many platforms. Download ANKI (free) at: http://ankisrs.net/For step by step […] - [Acknowledgements](https://stichula.org/?page_id=2408) - [Acknowledgement](https://stichula.org/?page_id=2351) - [Interactive E-Tutorials List](https://stichula.org/?page_id=2348): USER GUIDE The following is a summary of learning tasks and activities for each type of learning tools. Overview Only Unit 0A, 0B and Unit 01 are accessible to the general public. Please REGISTER to be a member to access all units. Membership is FREE. Unit 1 – Unit 4 Unit 5 – Unit 8 Unit 9 – Unit 12 Unit 13 – Unit 16 Unit 20 – Unit 24 Unit 25 – Unit 28 Unit 29 – Unit 32 Unit 33 – Unit 41 Unit 42 – Unit 51 Unit 53 – Unit 60.2 - [TLCB Multimedia Flashcards](https://stichula.org/?page_id=2340): As a learning aid for learners to review & practice vocabulary and phrase/sentence patterns, we have developed multimedia flashcards using ANKI, a free smart multimedia flashcards program ANKI is an intelligent multimedia flashcard program. There are two simple concepts behind Anki: Active recall testing – actively stimulate memory during the learning process by answering questions about the materials being learned. Spaced repetition – a learning technique that incorporates increasing intervals of time between subsequent review of previously learned vocabulary in order to exploit the psychological spacing effect. ANKI is available in many platforms. Download ANKI (free) at: http://ankisrs.net/ For step […] - [resources-culture-thai-pupetry](https://stichula.org/?page_id=2305): Thai Pupetry - [Resources](https://stichula.org/?page_id=385): Open access Thai language resources for the general public.Currently available are: TLCB Audio-Visual Resources:  Online companion audio-visual Resources for Thai Language and Culture for Beginners Book 1 & Book 2 AUA Reading Thai: AUA Language Center Thai Course Reading and Writing (Mostly Reading) units with interactive audio enhancement of the reading exercises. Learning Thai From Songs In progress: Festivals of Thailand: Screencasts of Ministry of Culture (Office of the National Culture Commission) Interactive Multimedia CD. (2002) Chiranan’s Poetry Reading: Video recordings of Chiranan Pitpreecha’s reading of her poems, with text. Some with English translation. Art of Thai Puppetry: A documentary video […] - [xMembership Registration](https://stichula.org/?page_id=35): This site is intended to serve as a gateway for the general public to access high quality technology enhanced Thai Language instructional materials developed for use in Thai as a Foreign Language classes at University of Hawaii-Manoa. This also include resources on Thai culture recreated with technology enhancement for mobile-friendly online access. « Thai Language Online » is not a commercial enterprise. It took several thousand hours to develop the materials available on this site. TLO site is an ongoing project and we continue to add new materials and update/enhance existing materials with new technology. Therefore we would like to learn […] - [Reading Thai Scripts](https://stichula.org/?page_id=21): J. Marvin Brown’s “AUA Language Center Thai Course Reading and Writing: Mostly Reading” book published by the American University Alumni (AUA) Language The Center is considered to be the de facto standard Thai Writing System textbook used in many US institution Thai language programs including University of Hawaii, University of Wisconsin and SEASSI.(Southeast Asian Studies Summer Institute), along with its companion workbook: “AUA Language Center Thai Course Reading and Writing: Mostly Writing” In the U.S. the books are published and distributed by Cornell University Press. Reading Thai Script Web Module Between 2004-2006, the Reading Thai Script web module, an electronic […] - [Thai Language and Culture for Beginners](https://stichula.org/?page_id=384): Introduction Thai Language and Culture for Beginners is a 2 volume beginner’s level textbook for conversational Standard Thai. It focuses on developing the learners’ listening and speaking skills. Designed primarily for use in a Thai as a Foreign Language class in U.S. universities, this course book uses a proficiency-based approach to learning Thai. TLCB coursebook set (Book 1 and Book 2) consists of 31 lessons and appendix sections providing samples of songs and poems of Thailand, as well as an index to structural patterns introduced in the text and a vocabulary index in both Thai to English and English to […] - [xContact](https://stichula.org/?page_id=1975): [gravityform id=”1″ name=”Contact US” title=”false” description=”false”] This contact form was built with a third party plugin called Gravity Forms.  It is not included in this child theme or with the Genesis Framework. Our themes come pre-styled for Gravity Forms, because it is a great plugin and because we highly recommend using the plugin for submission forms in WordPress. [comment]: # (Generated by Hostinger Tools Plugin)